Voorloper van OBS Benoordenhout: de openbare meisjesschool aan de Weissenbruchstraat

Eerder dit jaar ontvingen we een bericht van Paula van Hoesen. In de nalatenschap van haar moeder vond zij een prachtige klassenfoto en enkele schoolrapporten van de openbare meisjesschool aan de Weissenbruchstraat 190 in Den Haag.

Paula's moeder, Ellen van Eldik (1922–2013), is op de klassenfoto het hoogblonde meisje op de achterste rij, tweede van rechts. Zij woonde destijds aan de Van der Woertstraat in Den Haag.

Een klassenfoto met juffrouw Loopstra, 1929

Ellen noemde de naam van juffrouw Loopstra wel eens als ze het over haar lagereschooltijd had. Mejuffrouw M.A. Loopstra trad in 1928 in dienst bij de openbare meisjesschool. In 1931 werd zij overgeplaatst naar de openbare jongensschool.

Haagsche courant 02-10-1931

Uit de bewaard gebleven schoolrapporten blijkt dat Ellen een ijverige en talentvolle leerling was. Zij behaalde haar hoogste cijfers voor geschiedenis en gymnastiek.

Twee schoolrapporten uit 1932-'33 en 1933-'34 getekend door D.G. Postma en H.M.C. van de Plas. Verder een eindrapport getekend door A.C. de Vries-Blikslager.

De openbare meisjesschool was tot 1926 gevestigd aan de Atjehstraat 31 in Den Haag. Op 1 september 1926 verhuisde de school naar de Weissenbruchstraat 190. In dit gebouw was tussen 1923 en 1926 het Tweede Stedelijk Gymnasium gevestigd, de voorloper van het huidige Maerlant-Lyceum. Na de verhuizing naar de nieuwbouw in de Johannes Bildersstraat kwam er plek vrij voor de meisjesschool.

Sinds 1924 stond de meisjesschool onder leiding van Alida Cornelia Blikslager. Kort voor de verhuizing, in 1926, trouwde zij op 30-jarige leeftijd met de 56-jarige Jan de Vries, die eveneens schoolhoofd was.

Een interessant krantenartikel over de verhuizing laat zien hoe anders het onderwijs er destijds uitzag. Zo beschikte het schoolgebouw nog niet over centrale verwarming. Daarnaast vermeldt het artikel dat dit in 1926 de enige openbare meisjesschool in Den Haag was.

Het Vaderland : staat- en letterkundig nieuwsblad, 08-07-1926, Verhuizing naar de Weissenbruchstraat. DE MEISJESSCHOOL VAN DE ATJEHSTRAAT.. "Het Vaderland : staat- en letterkundig nieuwsblad". 's-Gravenhage, 08-07-1926, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010010406:mpeg21:p001

In de eerste jaren na de verhuizing ging het de school voor de wind. Het aantal leerlingen groeide jaarlijks. Na 1930 kwam daar echter verandering in. 

Bron: Jaarverslagen der gemeente ’s-Gravenhage

Door de teruglopende leerlingenaantallen moesten klassen worden samengevoegd en zag de gemeente zich genoodzaakt personeel te ontslaan. In 1933 besprak de Haagse gemeenteraad het voorgenomen ontslag van mejuffrouw Postma, een van Ellens leraressen. Verschillende raadsleden verzetten zich tegen haar ontslag, maar zonder succes. (bron: Haagsche Courant, 21 augustus 1933). Een andere lerares van Ellen, Henriette Maria Catharina van der Plas, kon haar werkzaamheden wel voortzetten. Zij bleef aan de school verbonden tot haar pensionering in 1939.

Bron: Haagsche courant 15-07-1939

In september 1933 werd een ouderavond georganiseerd om de gevolgen van de dalende leerlingenaantallen en de toekomst van de meisjesschool met de ouders te bespreken. Uit het onderstaande artikel blijkt dat men hoopte met extra publiciteit nieuwe leerlingen aan te trekken.

GEMEENTERAAD. Vergadering van hedenmiddag. Voorzitter: de Burgemeester.. "Haagsche courant". 's-Gravenhage, 21-08-1933. Geraadpleegd op Delpher op 02-07-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB04:000147163:mpeg21:p003

De oproep die tijdens de ouderavond werd gedaan om de school onder de aandacht te brengen, had kennelijk onvoldoende effect. In 1934 viel definitief het doek voor de openbare meisjesschool aan de Weissenbruchstraat. De school werd vervolgens voortgezet als een openbare, gemengde school. Ellen maakte deze verandering echter niet meer mee. Zij rondde haar lagere school in augustus 1934 af en begon na de zomervakantie aan de middelbare school.

 

Na een lange stilte weer even terug

In juni 2014 plaatsten we een laatste bericht op dit blog. Toen zaten onze kinderen nog op de OBS Benoordenhout. Inmiddels zijn ze aan het studeren en/of werken. Dat zorgde ervoor dat wij ook iets meer afstand kregen van de school.

De afgelopen tijd bleek dat nog niet alle verhalen waren verteld, want we werden verschillende keren benaderd met vragen over het verleden van de school, én we kregen nieuwe informatie.

Dat leek ons meer dan genoeg reden om het blog weer even nieuw leven in te blazen. Er komen onder meer artikelen over twee voorlopers van de OBS Benoordenhout: een openbare jongens- en een meisjesschool. Want om het verhaal van de school goed te begrijpen, moeten we eigenlijk bij het begin beginnen.